Adam Mickiewicz Lilie Streszczenie

Pani zamordowała swego męża. Stało się to wieczorem w lesie. Zakopała zwłoki, a na ich grobie posadziła lilie. Następnie przerażona tym, co zrobiła, zaczęła uciekać. Dobiegła do chatki pustelnika. Wyznała przed nim winę. Opowiedziała, ze mąż uczestniczył w wyprawie zbrojnej na Kijów, a ona nie dochowała mu wierności. Bała się gniewu męża i dlatego go zabiła. Błagała starca o pomoc, o radę. Okazał się, że kobieta nie żałuje swego postępku, tylko boi się kary. Pustelnik powiedział, aby się nie obawiała, bo tajemnicę może wydać tylko mąż – nieboszczyk.

Kobieta wróciła do domu. Na pytania dzieci, gdzie jest ojciec, odpowiadała, że został jeszcze lesie, ale niedługo wróci. Morderczynię dręczyły wyrzuty sumienia. Nie mogła spać, zdawało jej się, że po domu chodzi duch. Tak minął cały tydzień. Do dworu przyjechali dwaj bracia nieboszczyka. Kobieta udawała, że nic nie wie o powrocie męża. Poprosiła podróżnych, by zamieszkali u niej przez jakiś czas. Tak minął rok. Bracia uznali, że mąż kobiety nie wróci. Obaj poprosili ją o rękę. Ta zaś udała się po radę do pustelnika. Zaczęła się użalać nad sobą. Starzec zaproponował wskrzeszenie nieboszczyka. Jednak kobiecie nie spodobał się ten pomysł. Dowiedziała się jeszcze od zasmuconego pustelnika, że nieboszczyk powróci tylko na jej wezwanie. Nowego męża miał wyznaczyć los. Ten się ożeni, którego nazbierany własnoręcznie wieniec wybierze panna młoda.

Nadeszła niedziela, dzień ślubu. Pani wybrała wianek z lilii. Jednak każdy z braci twierdził, że to jego kwiaty i nawet wskazywali miejsce, gdzie rosły – grób przy ruczaju. Zaczęli się kłócić. Niespodziewanie do kościoła weszła postać cała w bieli – mąż nieboszczyk. Wypomniał żonie niewierność, a braciom to, że rwali kwiaty z jego grobu. Za karę pan zabrał niewierną żonę i braci ze sobą na tamten świat – cerkiew zapadła się pod ziemię, a na tym miejscu wyrosły lilie.

Omówienie

Akcja toczy się wczasach historycznych i nawiązuje do faktycznych wydarzeń za panowania Bolesława Chrobrego – wyprawy na Kijów. Zgodnie z przekazem historycznym po powrocie król miał okrutnie ukarać niewierne żony swych wojów. Właśnie motyw niewierności został wykorzystany w balladzie. Sensacyjna fabuła skupia się wokół zagadnienia zbrodni i kary. Przesłanie ballady ma charakter moralizatorski – nie ma zbrodni bez kary. Pani dręczona strachem, nie może zaznać spokoju. Nie dane jest jej uciec od konsekwencji swego czynu, choć aż do samego końca wydaje się, że nikt nie odkryje jej mrocznej tajemnicy. Ale morderstwo naruszyło ład świata, dlatego konieczne jest jego przywrócenie, nawet przez interwencję sił nadprzyrodzonych. Zmarły mąż powraca zza światów, by dokonać aktu sprawiedliwości.

Opisy przyrody wprowadzają nastrój tajemnicy i grozy. Obok elementów realistycznych występują fantastyczne. Narrator skupia się na odzwierciedleniu uczuć winowajczyni.

Zastosowanie wiersza siedmiosylabowego, czyli bardzo krótkiego, pozwoliło uzyskać szybkie tempo. Dynamiczna akcja czasem zwalnia, czasem przyśpiesza – pojawiają się wtedy czasowniki nazywające ruch. Rymy i powtórzenia silnie rytmizują tok wiersza. Wiersz spina klamra kompozycyjna – obraz lilii rosnących na grobie pana i na miejscu cerkwi.