Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz urodził się w 1798r. w Nowogródku. Pochodził z rodziny ubogiej szlachty (herbu Poraj). Jako dziecko był świadkiem przemarszu wojsk Napoleońskich przez ziemie polskie, co później znajdzie swój wyraz w Panu Tadeszu. W 1815r. podjął studia na Uniwersytecie Wileńskim. Studiował nauki humanistyczne. W 1817r. wraz z grupą przyjaciół założył Towarzystwo Filomatów. Organizacja ta, mająca początkowo cele towarzyskie, wzajemną pomoc i samokształcenie, dała początek Związkowi Filaretów i Promienistym. Te stowarzyszenia wyszły poza wąskie grono przyjaciół. W roku 1822 liczyły już ponad 200 członków i miały służyć pomocą edukacyjną dla młodzieży, ale wkrótce przybrały charakter narodowo-patriotyczny.

Adam Mickiewicz jako nauczyciel

Mickiewicz podjął pracę nauczyciela w Kownie w latach 1819-1823. Przeżył w tym okresie swoją wielką młodzieńczą miłość do Maryli Wereszczakówny. Różnice w pozycji rodzin ukochanych nie pozwoliły się jednak temu uczuciu spełnić. Maryla wyszła za hr. Puttkamera.

Działalność Filaretów i Promienistych została zauważona przez władze carskie, które potraktowały je jako organizacje spiskowe i srogo się z nimi rozprawiły. Za swą działalność w tajnych organizacjach młodzieżowych Mickiewicz został w 1823r. aresztowany i uwięziony w klasztorze bazylianów w Wilnie, a następnie skazany na zesłanie w głąb Rosji na posadę nauczyciela z prawem wyboru miejsca pobytu. W latach 1824-1829 przebywał w Petersburgu, Odessie, Moskwie oraz na Krymie. W Rosji zetknął się ze środowiskiem literackim, a także z przyszłymi dekabrystami. Przeżycia tych lat zaowocowały napisaniem (już w Dreźnie) Dziadów cz.3

Adam Mickiewicz podróże

Następnie Mickiewicz podróżował po Europie. Odwiedził Niemcy, Włochy, Szwajcarię. W 1831r. na wieść o wybuchu powstania listopadowego skierował się na ziemie polskie by wziąć udział w walkach, lecz zatrzymał się już w Wielkopolsce. Ostatecznie nie wziął czynnego udziału w powstaniu.

Wyjechał do Drezna; później, w 1832r. osiadł na stałe w Paryżu. Tam ożenił się z Celiną Szymanowską; doczekał się sześciorga dzieci. Nawiązał współpracę z działaczami emigracyjnymi, pisał artykuły i pisma publicystyczne. W latach 1839-1840 był profesorem literatury łacińskiej w szwajcarskiej Lozannie, a w 1840 roku objął katedrę języków słowiańskich w College de France, gdzie wygłosił tzw. prelekcje paryskie. W latach 1841-1844 był prezesem Wydziału Historycznego Towarzystwa Literackiego w Paryżu

W roku 1841 związał się z reprezentantem nurtu polskiego mesjanizmu – Andrzejem Towiańskim i został jego głównym propagatorem oraz przywódcą założonego przez Towiańskiego Koła Sprawy Bożej. Zaangażowanie polityczne odbiło się marazmem w pracy literackiej. W 1844 roku władze francuskie zawiesiły Mickiewicza w czynnościach profesora z powodu politycznej wymowy wykładów (wychwalanie Napoleona) oraz propagowania towianizmu. W 1847r. Mickiewicz zerwał stosunki z Towiańskim.

W czasie Wiosny Ludów (1848) utworzył we Włoszech legion polski. Po powrocie do Paryża został współzałożycielem i redaktorem pisma Trybuna Ludów (Tribune des Peuples), które wkrótce zamknieto za gloszenie zbyt radykalnych poglądów. Od 1852r. pracował w Bibliotece Arsenału. We wrześniu 1855 roku, podczas wojny krymskiej, wyjechał do Konstantynopola, aby tworzyćoddziały polskie (Legion Polski). Zmarł nagle podczas epidemii cholery. Jego ciało zostało przewiezione do Paryża i w 1855r. pochowane na cmentarzu des Champeaux w Montmorency, a w roku 1890 przeniesione na Wawel.